Nieuwe Europese verpakkingsregels (PPWR): wat verandert er voor jouw webshop?

Verzend je producten in een doos die eigenlijk drie keer te groot is? Tape je je pakketjes handmatig dicht met meters plastic tape? Dan is het tijd om even op te letten.

Europa trekt de teugels rond verpakkingen fors aan met de nieuwe PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation / Verordening (EU) 2025/40). Het doel van de Europese Unie is duidelijk: de steeds groter wordende berg verpakkingsafval drastisch verminderen en hergebruik stimuleren.

Hoewel vooral de grote e-commercebedrijven de krantenkoppen halen, geldt deze regelgeving ook voor de startende webshop die vanuit een zolderkamer of kleine opslagruimte bestellingen verstuurt. Van de administratie die je moet bijhouden tot de regel rond de hoeveelheid lege ruimte in je verzenddozen: de komende jaren verandert er heel wat.

Geen paniek: je hoeft je volledige inpakproces niet van vandaag op morgen om te gooien. In deze gids leggen we helder uit wat er aan de hand is, wat vandaag al belangrijk is en welke concrete stappen je kunt zetten om je webshop voor te bereiden op de PPWR.

1. Wat is de PPWR en waarom heeft dit gevolgen voor jouw webshop?

PPWR staat voor Packaging and Packaging Waste Regulation. In tegenstelling tot de vroegere Europese richtlijnen is de PPWR een Europese verordening.

Wat is het verschil?

Een richtlijn moest eerst door elke EU-lidstaat afzonderlijk worden omgezet in nationale wetgeving. Daardoor konden er verschillen ontstaan tussen landen. Een Europese verordening geldt daarentegen rechtstreeks in alle EU-lidstaten.

Ben jij een 'verpakkingsfabrikant'?

Veel starters denken:

"Ik maak toch geen dozen? Ik koop ze gewoon aan."

Toch kun je als webshop verantwoordelijk worden voor de verpakking die je gebruikt.

Zodra je een verzenddoos neemt, opvulmateriaal toevoegt, de doos dichtmaakt met tape en er een adreslabel op kleeft, maak je in de praktijk een samengesteld verpakkingssysteem.

Dat betekent dat je als webshop rekening moet houden met de wettelijke verplichtingen die rond die verpakking gelden.

2. Wat geldt er nu al?

Wachten tot 2030 is geen goed idee. Een aantal belangrijke verplichtingen bestaat vandaag al of wordt de komende periode ingevoerd.

A. De EU-conformiteitsverklaring (Declaration of Conformity)

Voor verpakkingen gelden Europese eisen. Als onderneming moet je kunnen aantonen dat de verpakkingsmaterialen die je gebruikt aan de toepasselijke normen voldoen.

Wat moet je doen?

Vraag bij je leveranciers van verzenddozen, tape, opvulmateriaal en plastic verzendzakken een officiële EU-conformiteitsverklaring (Declaration of Conformity of DoC) en de bijhorende technische documentatie op.

Bewaar die documenten zorgvuldig. Zo kun je bij een eventuele controle aantonen welke materialen je gebruikt en welke eigenschappen ze hebben.

B. Vermelding van de verantwoordelijke partij

Op of bij de verpakking moet duidelijk kunnen worden nagegaan wie verantwoordelijk is voor de verpakking.

Je bedrijfsnaam en een fysiek adres binnen de EU moeten traceerbaar zijn. Dat kan bijvoorbeeld via de doos zelf, het verzendlabel of de bijgevoegde pakbon, afhankelijk van de concrete verplichting.

C. Uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (EPR)

Als webshop draag je mee verantwoordelijkheid voor de afvalverwerking van de verpakkingen die je op de markt brengt.

België

In België krijg je daarbij onder meer te maken met Fost Plus voor huishoudelijke verpakkingen en Valipac voor bedrijfsmatige verpakkingen.

Je moet nagaan welke verplichtingen op jouw onderneming van toepassing zijn en hoeveel verpakkingsmateriaal je op de markt brengt.

Verkoop je ook in andere EU-landen?

Verzend je bijvoorbeeld rechtstreeks naar consumenten in Duitsland of Frankrijk? Dan kunnen daar bijkomende EPR-verplichtingen gelden.

In Duitsland moet je bijvoorbeeld rekening houden met het LUCID-verpakkingsregister.

Dit is een belangrijk aandachtspunt voor webshops die over de Belgische grens verkopen: de verplichtingen stoppen niet noodzakelijk aan de landsgrens.

D. Beperkingen op bepaalde stoffen

Voor verpakkingsmaterialen gelden bovendien beperkingen voor onder andere zware metalen en bepaalde chemische stoffen. Voor verpakkingen die in contact komen met voedingsmiddelen gelden bijkomende eisen.

Controleer daarom bij je leveranciers welke materialen en stoffen in jouw verpakkingen aanwezig zijn.

3. De tijdlijn: wat komt eraan richting 2030?

De PPWR wordt stapsgewijs ingevoerd. De komende jaren komen er bijkomende eisen rond onder meer recycleerbaarheid, etikettering en het gebruik van gerecycleerde materialen.

2025–2026

• Conformiteitsdocumentatie verzamelen

• EPR-verplichtingen controleren

• Verantwoordelijke partij traceerbaar maken

2027–2028

• Geharmoniseerde Europese etikettering

• Verdere technische voorschriften

Richting 2030

• Strengere eisen voor lege ruimte in e-commerceverpakkingen

• Verpakkingen moeten recycleerbaar zijn

• Minimumpercentages gerecycleerd materiaal voor bepaalde kunststofverpakkingen

1. Geharmoniseerde recyclage-etikettering

Gedaan met een wirwar aan lokale logo's en pictogrammen?

De Europese regelgeving werkt toe naar meer geharmoniseerde informatie over het sorteren en recycleren van verpakkingen. Daardoor moet het voor consumenten duidelijker worden hoe een verpakking correct gesorteerd moet worden.

Voor webshops betekent dit dat je in de toekomst rekening moet houden met de Europese etiketteringsvereisten wanneer je verpakkingen laat bedrukken of samenstelt.

2. De '50% luchtregel'

Dit wordt voor e-commerce een van de meest opvallende veranderingen.

De PPWR legt beperkingen op aan de hoeveelheid lege ruimte in verzendverpakkingen. Voor bepaalde e-commerceverpakkingen mag de verhouding tussen lege ruimte en het totale verpakkingsvolume vanaf 2030 niet meer dan 50% bedragen.

Een klein product versturen in een gigantische doos vol opvulmateriaal? Dat wordt dus steeds moeilijker te verantwoorden.

Voor webshops betekent dit concreet: dozen moeten beter afgestemd zijn op de producten die je verstuurt.

3. Recycleerbaarheid en gerecycleerd plastic

Verpakkingen moeten steeds beter recycleerbaar worden. De regelgeving werkt daarbij met technische criteria en prestatieklassen.

Ook voor kunststofverpakkingen komen er minimumvereisten voor het gebruik van gerecycleerde grondstoffen.

Voor bepaalde plastic verpakkingen zal vanaf 2030 een minimumpercentage post-consumer recycled material (PCR) vereist zijn.

Voor webshops die veel gebruikmaken van plastic verzendzakken is het dus verstandig om nu al bij leveranciers na te vragen welke gerecycleerde materialen zij gebruiken.

4. Gelden deze regels ook voor kleine starters?

Ja, maar er zijn wel bepaalde uitzonderingen en versoepelingen voor micro-ondernemingen.

Een micro-onderneming is doorgaans een onderneming met minder dan 10 werknemers en een beperkte jaaromzet of balanstotaal.

De uitzonderingen hebben echter niet automatisch betrekking op alle verplichtingen van de PPWR.

Daarom is het geen goed idee om ervan uit te gaan dat je als kleine webshop volledig vrijgesteld bent.

De beste aanpak is eenvoudig: breng in kaart welke verpakkingen je gebruikt, waar je ze aankoopt en naar welke landen je verkoopt.

Zo kun je per verplichting bepalen wat voor jouw webshop van toepassing is.

5. Actieplan: maak jouw webshop PPWR-klaar

Wil je vermijden dat je later je volledige inpakproces moet aanpassen? Dan kun je vandaag al een aantal eenvoudige stappen zetten.

1. Inventariseer je verpakkingsmateriaal

Maak een overzicht van alle verpakkingsmaterialen die je gebruikt:

• verzenddozen

• verzendzakken

• opvulmateriaal

• papier

• tape

• bubbelfolie

• adresetiketten

• andere beschermingsmaterialen

Je hoeft hier geen ingewikkeld systeem voor op te zetten. Een eenvoudige spreadsheet is een prima start.

2. Vraag informatie op bij je leveranciers

Stuur een mail naar de groothandel of leverancier waar je je verpakkingsmateriaal aankoopt.

Vraag naar:

• EU-conformiteitsverklaringen

• technische fiches

• informatie over de gebruikte materialen

• informatie over gerecycleerde grondstoffen

• informatie over recycleerbaarheid

Bewaar die documenten centraal, zodat je ze later gemakkelijk terugvindt.

3. Verminder lege ruimte en kies slimme doosformaten

Bekijk welke producten je het vaakst verkoopt.

Kun je je huidige assortiment verzenddozen beperken tot bijvoorbeeld drie of vier goed gekozen formaten?

Hoe beter je verpakking aansluit bij het product, hoe minder opvulmateriaal je nodig hebt. Dat bespaart niet alleen verpakkingsmateriaal, maar vaak ook verzendkosten.

Kijk daarnaast kritisch naar plastic tape, bubbelfolie en andere kunststofmaterialen. Waar mogelijk kun je overstappen naar papier en karton.

Een verpakking die uit één materiaal bestaat, is doorgaans eenvoudiger te sorteren en te recycleren dan een verpakking met verschillende moeilijk van elkaar te scheiden materialen.

4. Controleer je EPR-verplichtingen

Verkoop je in België? Ga dan na welke verplichtingen voor jouw onderneming gelden en of je registraties en aangiftes bij de juiste organisaties in orde zijn.

Verkoop je ook in andere Europese landen? Controleer dan per land welke EPR-verplichtingen van toepassing zijn.

Verkoop je bijvoorbeeld rechtstreeks aan Duitse consumenten, bekijk dan tijdig je verplichtingen rond het LUCID-register.

Conclusie

De nieuwe Europese verpakkingsregels vragen wat voorbereiding, maar ze bieden ook kansen.

Consumenten ergeren zich steeds vaker aan veel te grote dozen, bergen opvulmateriaal en onnodig plastic.

Door vandaag al na te denken over je verpakkingen, kun je straks niet alleen gemakkelijker aan de regelgeving voldoen. Je kunt tegelijk besparen op materiaal en verzending én je webshop een duurzamer imago geven.

Een goede verpakking is dus niet alleen een wettelijke verplichting. Het is ook een onderdeel van de klantenervaring van je webshop.

📥 Download de PPWR-checklist voor webshops

Wil je een handig overzicht bij de hand hebben wanneer je je inpaktafel reorganiseert of nieuwe dozen bestelt?

Download onze gratis PPWR-checklist voor webshops, met concrete actiepunten en belangrijke deadlines richting 2027 en 2030.

Zo weet je meteen welke zaken je vandaag al kunt aanpakken en waar je de komende jaren rekening mee moet houden.

Geschreven door: Dominique Vermeersch / Redactie Startjeeigenwebshop
E-commerce specialist